TÜSKA SAS Setlerinde Kalite Hedefleri Neden Önemli?
TÜSKA Sağlıkta Akreditasyon Standartları (SAS), sağlık kuruluşlarının kalite ve akreditasyon yönetim sistemlerini değerlendirmek amacıyla oluşturulmuş bütüncül bir çerçevedir.
SAS setlerinin en görünür unsurları standartlar ve değerlendirme ölçütleridir. Sağlık kuruluşlarının uygulama ve denetim hazırlıkları da çoğunlukla bu iki katman üzerinden yürütülmektedir. Ancak standartların doğru yorumlanmasını sağlayan ve uygulamaya yön veren bir başka önemli katman daha bulunmaktadır: Her bölümün başlangıcında açıklanan Amaç ve Hedefler.
Kalite hedefleri, bir standardın yalnızca ne istediğini değil, bu gerekliliğin hangi kalite sonucuna ulaşmak amacıyla oluşturulduğunu da gösterir. Bu nedenle hedeflerin bölüm içeriğiyle uyumlu, eksiksiz ve tutarlı biçimde tanımlanması; uygulayıcılar, danışmanlar ve denetçiler açısından önem taşımaktadır.
TÜSKA SAS Hastane Seti V4.0/2025 ile Ayaktan Sağlık Hizmetleri Seti üzerinde yapılan incelemede, kalite hedeflerinin tanımlanması ve bölümlerle ilişkilendirilmesi konusunda geliştirmeye açık bazı alanlar belirlenmiştir.
Bu değerlendirmeler doğrultusunda üç temel düzeltme önerisi sunulmaktadır.
ÖNERİ NO 7: Sürdürülebilirlik Hedefi Yalnızca Listeye Değil, Bölümlere de Yansıtılmalı
Not: Bu öneri 11.09.2026 tarih ve 2604828110 sayısı yazı ile TÜSKA Başkanlığı’na iletilmiştir.
Yeni yayımlanan TÜSKA SAS
Hastane Seti V4.0/2025
Ayaktan Sağlık Hizmetleri v2.0/2025 Seti
İçinde kalite hedefleri arasına Sürdürülebilirlik hedefi eklenmiş ve tanımı yapılmıştır. Bu değişiklik; iklim değişikliği, çevresel etkiler, kaynakların korunması ve sağlık hizmetlerinin geleceği açısından önemli ve yerinde bir gelişmedir.
Bununla birlikte, yeni setlerdeki bölümlerin hedef beyanları incelendiğinde Sürdürülebilirlik hedefinin hiçbir bölümde tanımlanmadığı görülmektedir.
İDS bölümünde sürdürülebilirlik hedefinin bulunmaması
Bu durumun en dikkat çekici örneği, sekizinci boyutun ve otuzuncu bölümün adının doğrudan İklim Değişikliği ve Sürdürülebilirlik (İDS) olmasıdır.
İDS bölümünün Amaç ve Hedefler beyanında;
– Verimlilik,
– Etkililik,
– Etkinlik,
– Süreklilik
hedeflerine yer verilmesine karşın Sürdürülebilirlik hedefi bulunmamaktadır.
Oysa bölüm metninde “sürdürülebilir” kelimesi 28 kez geçmektedir. Ayrıca set genelinde yedi farklı bölümün içeriğinde sürdürülebilirlik kavramına açıkça atıf yapılmasına rağmen, bu bölümlerin hiçbirinde Sürdürülebilirlik bir kalite hedefi olarak beyan edilmemiştir.
TÜSKA DÜZELTME ÖNERİSİ:
Yeni yayınlanan standart setlerinde Sürdürülebilirlik hedefi öncelikle İklim Değişikliği ve Sürdürülebilirlik Bölümü’nün Amaç ve Hedefler beyanına eklenmelidir.
Ayrıca aşağıdaki bölümler de Sürdürülebilirlik hedefi açısından yeniden değerlendirilmelidir:
– Malzeme ve Cihaz Yönetimi,
– Tesis Yönetimi ve Otelcilik Hizmetleri,
– Afet ve Acil Durum Yönetimi,
– Organizasyon Yapısı ve İşleyişi.
Yeni bir kalite hedefinin yalnızca genel hedefler listesinde tanımlanması yeterli değildir. Bu hedefin ilişkili olduğu bölümlerde görünür hâle getirilmesi ve standartlarla bağlantısının kurulması, uygulamadaki karşılığının anlaşılmasını kolaylaştıracaktır.
ÖNERİ NO 8 Kalite Hedefleri Bölüm İçerikleriyle Yeniden Eşleştirilmeli
Not: Bu öneri 12.09.2026 tarih ve 2604845566 sayısı yazı ile TÜSKA Başkanlığı’na iletilmiştir.
TÜSKA SAS yeni yayınlanan standart setleri üzerinde yapılan incelemede, bazı bölümlerde açıklanan içerik ile bölüm başlangıcında beyan edilen kalite hedefleri arasında farklılıklar bulunduğu belirlenmiştir.
Örneğin TÜSKA SAS Hastane Seti. Setin 31 bölümünün metninde kalite hedefi kavramlarına toplam 173 atıf tespit edilirken, Amaç ve Hedefler beyanlarında 114 tekil hedef etiketi bulunmaktadır. İncelenen 31 bölümün 24’ünde, bölüm metninde açıkça vurgulanan en az bir kalite hedefinin Amaç ve Hedefler beyanında yer almadığı görülmüştür. Bu durum, bölüm içeriklerinin hedef beyanlarından daha geniş bir kalite yaklaşımı taşıdığını göstermektedir.
Dikkat Çeken Örnekler
– Gösterge Yönetimi (GY)
Bölümün hedef beyanında yalnızca Etkinlik ve Verimlilik olmak üzere iki tekil hedef bulunmaktadır. Buna karşılık bölüm metninde yedi farklı kalite hedefi kavramına atıf yapılmaktadır. Gösterge yönetiminin sağlık hizmetlerinin sonuçlarını ölçme ve değerlendirme işlevi dikkate alındığında, özellikle Etkililik ve Hasta Güvenliği hedeflerinin beyan listesinde bulunmaması dikkat çekmektedir.
– Afet ve Acil Durum Yönetimi (ADY)
Bölümün hedef beyanında Sağlıklı Çalışma Yaşamı ve Hasta Güvenliği hedefleri yer alırken bölüm metninde yedi farklı kalite hedefi kavramına atıf yapılmaktadır. Afet ve acil durum yönetiminin temel gereklilikleri arasında bulunan hızlı müdahale ve hizmetlerin kesintisiz sürdürülmesi dikkate alındığında, Zamanlılık ve Süreklilik hedeflerinin beyan edilmemesi önemli bir eksiklik olarak değerlendirilmektedir.
– Kalite Yönetimi (KY)
Kalite Yönetimi Bölümü’nün hedefleri arasında Hasta Güvenliği bulunmamaktadır. Buna karşılık bölüm metninde hasta ve çalışan güvenliğinin sağlanması, kalite yönetim sisteminin kurulma amaçları arasında açıkça ifade edilmektedir.
– Sağlıklı Çalışma Yaşamı (SÇY)
Bölümde yalnızca Sağlıklı Çalışma Yaşamı hedefi beyan edilmiştir. Ancak bölüm metninde Etkinlik, Etkililik ve Verimlilik hedefleriyle ilişkili ifadelere de yer verilmektedir.
– Tesis Yönetimi ve Otelcilik Hizmetleri (TYO)
Bölümün hedef beyanında Süreklilik bulunmamaktadır. Oysa bölüm; elektrik, su ve medikal gaz gibi temel kaynakların kesintisiz biçimde sağlanmasına yönelik düzenlemeler içermektedir. Bu nedenle Süreklilik hedefi bölümün içeriğiyle doğrudan ilişkilidir.
TÜSKA Düzeltme Önerisi
Yeni yayımlanan standart setlerindeki Amaç ve Hedefler beyanları, bölüm içerikleriyle karşılaştırılarak yeniden gözden geçirilmelidir.
Bu çalışma kapsamında;
bölüm metninde açıkça vurgulanan ancak hedef beyanında bulunmayan kalite hedefleri belirlenmeli,
hedef listeleri bölümün kapsamını doğru şekilde temsil edecek biçimde güncellenmeli,
ÖNERİ NO 9 Mükerrer Yazılan Hedefler Düzeltilmeli
Not: Bu öneri 13.09.2026 tarih ve 2604866098 sayısı yazı ile TÜSKA Başkanlığı’na iletilmiştir.
TÜSKA SAS Hastane Seti V4.0’da üç bölümün Amaç ve Hedefler beyanında aynı kalite hedefinin iki kez yazıldığı görülmektedir:
– Kalite Yönetimi Bölümü’nde Etkililik,
– Tesis Yönetimi ve Otelcilik Hizmetleri Bölümü’nde Etkinlik,
– Gösterge Yönetimi Bölümü’nde Etkinlik.
TÜSKA Düzeltme Önerisi
Her üç örnekte de mükerrer yazılan hedefin, benzer yazılışa sahip diğer kalite hedefinin —Etkililik veya Etkinlik— yerine sehven yazılmış olabileceği değerlendirilmektedir.
Bu nedenle söz konusu bölümlerde yalnızca tekrar eden ifadelerin kaldırılması yeterli olmayabilir. Bölüm içerikleri incelenerek hangi hedefin tanımlanmak istendiği belirlenmeli ve gerekli düzeltme buna göre yapılmalıdır.