TÜSKA’yı Kim Akredite Ediyor? Hangi Alanlarda Akredite? Hangi Alanlarda Değil? TÜSKA’nın Güvenilirliği Ve Uluslararası Geçerliliği?
TÜSKA SAS Eğitimlerimizde bu sorularının yanıtlarını birlikte arıyoruz. Çevrimiçi ücretsiz eğitimlere katılmak için başvuru formu. https://forms.gle/qmq7uc2wXpBMuPMM9
Kurumsal eğitimler, TÜSKA SAS hazırlıkları, danışmanlık yerinde değerlendirme için bizi arayın. TEL: 532 3567645
TÜSKA’nın ISQua EEA Güvencesi Ne Anlama Geliyor?
Sağlık kuruluşu, kalite ve hasta güvenliği alanındaki yeterliliğini göstermek için TÜSKA akreditasyon sürecinden geçiyor. Standartlara uyumu inceleniyor, uygulamaları sahada değerlendiriliyor ve sunduğu kanıtlar denetleniyor. Sağlık kuruluşlarını değerlendiren akreditasyon belgesi veren TÜSKA nın güvenilirliğini kim değerlendiriyor?
Akreditörü kim akredite ediyor?
Bu soru, akreditasyon sisteminin en kritik güven halkalarından birini oluşturuyor. Çünkü bir sağlık kuruluşunun aldığı belgenin değeri; yalnızca o kuruluşun başarısına değil, değerlendirmeyi yapan kurumun ve kullandığı standartların ve denetçi yetiştirme sisteminin güvenilirliğine de bağlıdır.
Türkiye’de sağlıkta akreditasyonun merkezinde Türkiye Sağlık Hizmetleri Kalite ve Akreditasyon Enstitüsü, yani TÜSKA var. TÜSKA’nın geliştirdiği Sağlıkta Akreditasyon Standartları ile Denetçi Eğitim Programı ise uluslararası bağımsız değerlendirme mekanizması olan ISQua EEA tarafından değerlendiriliyor.
ISQua ve ISQua EEA nedir?
ISQua, The International Society for Quality in Health Care adının kısaltmasıdır. Türkçeye “Sağlık Hizmetlerinde Kalite Uluslararası Derneği” şeklinde çevrilebilir.
ISQua, sağlık hizmetlerinde kalite ve güvenliğin geliştirilmesine yönelik uluslararası bilgi paylaşımı, eğitim, iş birliği ve değerlendirme çalışmaları yürüten küresel bir kuruluştur.
ISQua EEA ise International Society for Quality in Health Care External Evaluation Association adının kısaltmasıdır. ISQua tarafından 2018 yılında kurulan ve 2019 yılında faaliyetlerine başlayan bu yapı, sağlık ve sosyal hizmetler alanındaki dış değerlendirme kuruluşlarına ve standart geliştiricilere bağımsız değerlendirme hizmeti sunmaktadır.
Burada önemli bir ayrım bulunuyor:
ISQua EEA, hastaneleri veya diğer sağlık tesislerini doğrudan akredite etmez. Sağlık kuruluşlarını değerlendirecek standartları, denetçi eğitim programlarını ve dış değerlendirme kuruluşlarını değerlendirir. Dolayısıyla sistemin doğrudan uygulayıcısı değil, güvenilirliğini sınayan üst değerlendirme mekanizmasıdır.
ISQua EEA hangi alanlarda akreditasyon sağlıyor?
ISQua EEA’nın Uluslararası Akreditasyon Programı günümüzde dört temel alandan oluşuyor:
1.Sağlık ve sosyal hizmet standartlarının akreditasyonu
Bir standart setinin nasıl geliştirildiği; kalite ve güvenlik ilkeleriyle uyumu, uygulanabilirliği, ölçülebilirliği ve değerlendirmeye elverişliliği incelenir.
2.Dış değerlendirme kuruluşlarının akreditasyonu
Akreditasyon hizmeti sunan kuruluşların yönetişim yapısı, tarafsızlığı, karar süreçleri, operasyonları ve kurumsal yeterliliği değerlendirilir.
3.Denetçi eğitim programlarının akreditasyonu
Denetçi adaylarının seçimi, eğitim programının içeriği, teorik ve uygulamalı eğitim süreçleri, yetkinlik değerlendirmeleri ve denetçilerin mesleki gelişimi ele alınır.
4.Kalite ve hasta güvenliği eğitim programlarının akreditasyonu
Sağlık hizmetlerinde kalite ve hasta güvenliği alanında sunulan eğitim programlarının içeriği, yapısı, öğrenme hedefleri ve değerlendirme yöntemleri incelenir. Bu programlar birbirinin yerine geçmez. Bir kuruluşun standart setinin akredite edilmesi, kuruluşun kendisinin de kurumsal olarak akredite edildiği anlamına gelmez. Her program kendi kapsamı içinde ayrı bir değerlendirmeye tabidir.
TÜSKA hangi alanlarda ISQua EEA akreditasyonuna sahip?
ISQua EEA’nın güncel kayıtlarında TÜSKA’nın Denetçi Eğitim Programı ile farklı sağlık hizmeti alanlarında kullanılan SAS standart setleri akredite programlar arasında yer alıyor.
Denetçi Eğitim Programı
TÜSKA’nın Denetçi Eğitim Programı, Ağustos 2023–Ağustos 2027 dönemi için ISQua EEA tarafından akredite edilmiştir.
Bu akreditasyon; denetçilerin nasıl seçildiği, nasıl yetiştirildiği ve yetkinliklerinin nasıl değerlendirildiği konusunda programın uluslararası ölçütlere göre bağımsız bir değerlendirmeden geçtiğini gösterir.
Ancak bunu “her denetim sonucu tartışmasız doğrudur” şeklinde yorumlamak doğru olmaz. Daha doğru ifade şudur:
Programın yapısı ve denetçi yetiştirme yaklaşımı, uluslararası kabul gören değerlendirme gereklilikleri bakımından incelenmiş ve uygun bulunmuştur.
Sağlıkta Akreditasyon Standartları
ISQua EEA’nın Eylül 2026 itibarıyla yayımladığı kayıtlarda TÜSKA’nın şu standart setleri akredite standartlar arasında yer almaktadır:
SAS Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetleri Seti
SAS Hemodiyaliz Seti
SAS Hastane Seti
SAS Ayaktan Sağlık Hizmetleri Seti
SAS Laboratuvar Seti
Örneğin SAS Hastane Seti v4.0/2025, Aralık 2025–Aralık 2029; SAS Ayaktan Sağlık Hizmetleri Seti, Aralık 2025–Aralık 2029; SAS Laboratuvar Standartları ise Haziran 2026–Haziran 2030 dönemi için akredite edilmiştir.
Bu tablo, TÜSKA’nın standart geliştirme çalışmalarının tek seferlik bir onaydan ibaret olmadığını da gösteriyor. Standartlar güncellendiğinde veya akreditasyon süresi sona yaklaştığında yeniden değerlendirme süreçleri gündeme geliyor.
Bu akreditasyon neyi kanıtlıyor?
ISQua EEA akreditasyonu öncelikle şu iki soruya yanıt veriyor:
TÜSKA’nın kullandığı standartlar uluslararası değerlendirme ilkeleri doğrultusunda hazırlanmış mı?
Denetçileri yetiştiren eğitim programı uluslararası gereklilikleri karşılıyor mu?
Bağımsız değerlendirme sonucunda verilen akreditasyon, bu yapıların belirlenen uluslararası gerekliliklere uygun bulunduğunu gösteriyor.
Ancak önemli bir noktayı gözden kaçırmamak gerekir:
Bir SAS setinin ISQua EEA tarafından akredite edilmesi, o seti kullanan bütün sağlık kuruluşlarının otomatik olarak akredite olduğu anlamına gelmez.
Sağlık kuruluşunun ayrıca TÜSKA’nın başvuru, öz değerlendirme, denetim ve karar süreçlerini başarıyla tamamlaması gerekir. Uluslararası değerlendirmeden geçen standart seti güçlü bir çerçeve sunar; kuruluşun bu çerçeveyi sahada ne ölçüde uyguladığı ise TÜSKA denetimiyle belirlenir.
Sağlık kuruluşları açısından neden önemli?
1. Standartların güvenilirliğini güçlendirir
Sağlık kuruluşu yalnızca ulusal düzeyde hazırlanmış bir kontrol listesine göre değil, geliştirme yöntemi uluslararası bir dış değerlendirmeden geçmiş standartlara göre hazırlanır ve değerlendirilir.
2. Denetim yaklaşımına güven sağlar
Denetçi Eğitim Programı’nın akredite olması; denetçi yetiştirme, yetkinlik değerlendirme ve saha hazırlığı süreçlerinin tanımlanmış uluslararası ölçütler çerçevesinde ele alındığını gösterir.
Bu durum denetimde tutarlılığı, kanıta dayalı değerlendirmeyi ve ortak değerlendirme dilini destekler.
3. Sağlık turizminde güveni destekler
Uluslararası hastalar, sigorta kuruluşları ve iş ortakları açısından sağlık hizmetinin hangi standartlara göre değerlendirildiği önemlidir.
ISQua EEA tarafından akredite edilmiş standartlara dayanan ulusal bir akreditasyon sistemi; sağlık kuruluşlarının kalite ve hasta güvenliği çalışmalarını uluslararası paydaşlara daha güçlü ve anlaşılır bir çerçevede anlatmasına katkı sağlar.
4. Ulusal kapasitenin gelişmesine katkıda bulunur
Türkiye’nin kendi ihtiyaçları, sağlık sistemi ve mevzuatı dikkate alınarak geliştirilen standartların uluslararası değerlendirmeden geçmesi önemli bir avantajdır.
Böylece hem ülkenin ihtiyaçlarına uyumlu hem de uluslararası kalite ve güvenlik yaklaşımıyla ilişkilendirilmiş bir akreditasyon altyapısı oluşturulur.
5. Sürekli gelişimi teşvik eder
ISQua EEA akreditasyonu yalnızca bir unvan veya logo kullanımından ibaret değildir. Akreditasyonun sürdürülmesi; standartların, eğitim programlarının ve ilgili süreçlerin izlenmesini, geliştirilmesini ve belirli dönemlerde yeniden değerlendirilmesini gerektirir.
Bu yaklaşım, kaliteyi bir defa ulaşılan sonuç olmaktan çıkararak sürekli geliştirilmesi gereken bir sistem hâline getirir.
Sonuç: Uluslararası Güvenilirlik Ve Geçerlilik.
Akreditasyonun gerçek değeri yalnızca verilen belgede değil, o belgenin arkasındaki güven zincirinde saklıdır.
Sağlık kuruluşu TÜSKA tarafından değerlendirilir. TÜSKA’nın kullandığı standart setleri ve Denetçi Eğitim Programı ise ISQua EEA’nın bağımsız değerlendirmesinden geçer.
Böylece güven tek yönlü bir beyana değil; standartları, denetçileri, kanıtları ve değerlendirme süreçlerini kapsayan çok katmanlı bir sisteme dayanır.
Bu nedenle TÜSKA’nın ISQua EEA tarafından akredite edilen standartları ve Denetçi Eğitim Programı, yalnızca TÜSKA açısından kurumsal bir kazanım değildir. Aynı zamanda Türkiye’nin sağlıkta kalite, hasta güvenliği ve uluslararası güvenilirlik yolculuğunu destekleyen stratejik bir değerdir. Çünkü sağlıkta güven, yalnızca “kaliteliyiz” demekle değil; kaliteyi bağımsız değerlendirmeye açmak ve bunu sürdürülebilir hâle getirmekle güçlenir